Korte samenvatting van de SUP-wetgeving 2026
De SUP-wetgeving (Single Use Plastics richtlijn) in 2026 stelt een reductiedoelstelling van 40% minder plastic
wegwerpbekers en -bakjes ten opzichte van 2022. Belangrijkste wijzigingen in 2026: herbruikbare verpakkingen
blijven de norm bij consumptie ter plaatse, maar 100% recyclebare plastic wegwerpverpakkingen zijn toegestaan
mits 85% gescheiden wordt ingezameld. De verplichte to-go meerprijs wordt door de ILT niet meer actief
gehandhaafd, maar de registratie-, meld- en monitoringplicht bij het ILT blijft onverminderd van kracht ter
voorbereiding op de Europese PPWR in 2027.
Wegwerpbekers die duurder worden. Bakjes die van de kaart verdwijnen. Recyclepercentages die omhoog moeten. De
SUP-wetgeving verandert opnieuw, en voor iedereen die werkt in de verpakkingsindustrie, quality assurance (QA) of
regulatory affairs is dit geen randnotitie, maar een kritiek kernonderwerp voor 2026 en 2027. In dit uitgebreide artikel
leggen we uit wat de SUP-wetgeving inhoudt, welke wegwerpplastic regels in 2026 wijzigen en hoe je hier als
verpakkingsprofessional in de praktijk mee omgaat.
Wat is de SUP-wetgeving eigenlijk? (Single Use Plastics Richtlijn)
SUP staat voor Single Use Plastics: de Europese richtlijn uit 2019 die het gebruik van wegwerpplastic drastisch moet
terugdringen. Nederland heeft deze richtlijn omgezet in nationale wegwerpplastic regels (de SUP-wet 2026), die sinds
2021 gefaseerd in werking treden met steeds strengere wettelijke eisen.
De maatschappelijke noodzaak is helder: jaarlijks belandt er wereldwijd naar schatting 11 miljoen ton plastic in de
oceanen, wat neerkomt op een volle vrachtwagen per minuut. De Nederlandse overheid stelt daarom harde targets:
Wettelijke Reductiedoelstelling 2026
Het gebruik van plastic wegwerpbekers en -bakjes moet in 2026 met minimaal 40 procent gedaald zijn ten
opzichte van het referentiejaar 2022. Om dit te behalen, gelden strenge regels rondom inzameling,
herbruikbaarheid en verplichte monitoring bij de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT).
Wil je weten hoe deze regelgeving aansluit op de bredere technologische en ecologische trends in de
levensmiddelenindustrie? Lees dan ook ons verdiepende blog over Trends in Voedselverpakkingen 2026: Duurzaamheid & Wetgeving, waarin we ingaan op recyclebare mono-materialen, traceerbaarheid en het verduurzamen van de volledige
supply chain.
De Belangrijkste Wijzigingen in de SUP-wet 2026
Na een uitgebreide evaluatie door de staatssecretaris in december 2024 zijn de eisen voor de SUP-wetgeving 2026
verduidelijkt. Dit zijn de vijf belangrijkste pijlers waarmee verpakkings- en QA-professionals rekening moeten houden:
1. Herbruikbaar blijft de norm, maar met meer ruimte voor recycling
Bij consumptie ter plaatse, denk aan horeca, dagattracties en gesloten evenementen, blijft het verbod op wegwerpbekers en -bakjes met plastic in principe gelden. Nieuw is dat volledig recyclebare wegwerpverpakkingen met plastic toch mogen blijven bestaan, mits een wettelijk vastgesteld percentage apart wordt ingezameld en aangeboden voor recycling. Voor 2026 ligt dat percentage rond de 85 procent.
2. De meerprijs bij “to go” wordt losgelaten, registratie niet
De verplichte meerprijs voor wegwerpbekers en -bakjes bij onderweg-consumptie blijft in 2026 formeel nog van kracht, maar wordt door de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) niet actief gehandhaafd. Ondernemers hoeven deze dus niet langer apart op de bon te vermelden. Let op: dit betekent niet dat je niets meer hoeft te doen. Registratie, monitoring en het melden bij het ILT blijven verplicht, zeker als je gebruikmaakt van papieren of kartonnen bekers met een plastic coating.
3. Uitzonderingen voor zorg en gesloten instellingen
Voor zorginstellingen en gesloten instellingen, zoals gevangenissen, gelden aparte regels. Deze uitzondering geldt overigens niet voor kantines en restaurants die aan zulke locaties gekoppeld zijn, of voor kantoorruimtes waar alleen medewerkers komen, daar gelden de reguliere SUP-regels gewoon.
4. De volgende stap: PPWR in 2027
Vanaf 12 februari 2027 wordt de Europese verpakkingsverordening (PPWR) van kracht, die onder meer verplicht dat bedrijven klanten toestaan hun eigen verpakking mee te nemen (“Bring Your Own”). Deze regel loopt in Nederland eigenlijk al vooruit op de PPWR, want hij geldt in de praktijk al vanaf 2026.
5. Strengere handhaving door de ILT
De Inspectie Leefomgeving en Transport blijft de aangewezen toezichthouder. Bedrijven die zich niet melden of onvoldoende inzamelen, riskeren een handhavingstraject. Voor bedrijven die zich wel netjes melden en aan de voorwaarden voldoen, wordt op specifieke onderdelen dit jaar coulant omgegaan met handhaving, maar dat is geen vrijbrief om niets te registreren.
Benieuwd hoe dit soort Europese regelgeving zich verhoudt tot andere aankomende wetswijzigingen in de foodsector? In EU Voedselveiligheidswetgeving 2026: Wat Verandert Er en Wat Moet Jij Doen bespreken we de aangescherpte eisen rond Verordening 2073/2005, die vanaf 1 juli 2026 ingaat en die net als de SUP-wetgeving veel vraagt van QA- en regulatory-teams.
Hoe ga je als professional in de verpakkingsindustrie te werk?
Voor wie dagelijks met verpakkingen werkt (van packaging engineer tot QA-manager, van inkoper tot regulatory affairs-specialist) is de SUP-wetgeving geen eenmalige check, maar een doorlopend proces.
Met dit 6-stappenplan borg je compliance binnen jouw
organisatie:
1. Voer een complete Portfolio-Audit uit
Inventariseer alle verpakkingsmaterialen. Houd rekening met verborgen plastics, zoals dunne polyethyleen (PE) coatings op papieren bekers of kartonnen trays.
2. Evalueer Herbruikbare Alternatieven (LCA-analyse)
Niet elk plasticvrij alternatief is automatisch duurzamer. Voer een levenscyclusanalyse (LCA) uit; herbruikbare bekers worden vaak pas na 10 tot 20 keer reinigen milieu-efficiënter dan wegwerpvarianten.
3. Inrichten van Retour- en Reinigingssystemen
Kies je voor herbruikbare verpakkingen? Zorg voor een sluitende logistieke keten (clean-in-place, hygiëneprotocollen en verliescompensatie).
4. Borg registratie en ILT-meldplicht
Meld het gebruik van uitzonderingsgronden tijdig bij het ILT en zorg dat de kwantitatieve datastroom voor eventuele audits klaarstaat.
5. Ketenintegratie en Leveranciersdocumentatie
Vraag bij materiaalleveranciers officiële Declaration of Compliance (DoC) documenten op om recyclebaarheid en materiaalsamenstelling te staven.
6. Anticipeer op de PPWR 2027
Zorg dat de besluiten die je in 2026 neemt voor de SUP-wet 2026 naadloos aansluiten op de komende Europese verordening.
Waaraan moet je precies voldoen volgens de SUP-wetgeving?
Kort samengevat komt de SUP-wetgeving voor 2026 neer op de volgende verplichtingen:
- Gebruik je wegwerpbekers of -bakjes met plastic bij consumptie ter plaatse? Dan moet je overstappen op herbruikbare alternatieven, tenzij je voldoet aan de recyclingsvoorwaarden (minimaal 85 procent gescheiden inzameling in 2026).
- Meld je bij het ILT als je gebruikmaakt van een uitzondering, zoals papieren verpakkingen met een lichte plasticcoating.
- Houd registratie en monitoring op orde, ook als bepaalde onderdelen momenteel niet actief gehandhaafd worden.
- Bied klanten de mogelijkheid om hun eigen herbruikbare verpakking te gebruiken (Bring Your Own).
- Zorg dat je voorbereid bent op de PPWR, die dit soort verplichtingen vanaf 2027 EU-breed vastlegt.
- Houd er rekening mee dat de regels niet gelden voor zorginstellingen en gesloten instellingen, met uitzondering van de daaraan gekoppelde kantines en restaurants voor bezoekers.
Zie je overeenkomsten met streng gereguleerde sectoren? In ons verdiepingsartikel Farmaceutische Verpakkingen:
Trends, Innovatie & AI lees je hoe de farmaceutische industrie omgaat met recyclebare materialen en milieuvriendelijke
inkten in een omgeving met maximale veiligheidseisen.
Waarom dit thema ertoe doet voor jouw carrière
De SUP-wetgeving is meer dan een compliance-verplichting: het is een aanjager van vraag naar gespecialiseerde professionals. Bedrijven die hun verpakkingsprocessen moeten ombouwen, zoeken actief naar mensen die weten hoe ze materialen, systemen en regelgeving samenbrengen. Denk aan:
- Packaging Engineers & Process Engineers: Ontwikkeling van monomateriaal-verpakkingen, barrièrecoatings en
het ontwerpen van reinigingslijnen. - QA & Regulatory Affairs Specialists: Opzetten van compliance-dossiers, ILT-audits, materiaalspecificaties en
voedselveiligheid (FSSC 22000, BRCGS). - Supply Chain & Operations Managers: Logistiek beheer van gesloten en open herbruikbare verpakkingsnetwerken.
- Sustainability & Procurement Officers: Duurzaam inkopen en uitvoeren van leveranciersaudits op het gebied van
de Single Use Plastics richtlijn.
Bij Morgan Green verbinden we dagelijks vakspecialisten met toonaangevende werkgevers binnen Food & Beverage,
Pharma & Biotech en Packaging Engineering. Onze consultants beschikken over diepgaande kennis van de
verpakkingsketen en de impact van de SUP-wet 2026.
Bekijk direct onze actuele Food & Beverage vacatures of neem contact op met een van onze consultants voor persoonlijk advies over jouw carrièrestap.
